Bir yerde konuşulanı başka birilerine taşımak, kendisine değer veren insanların arkasından dedikodu yapmak… Peki, insan en çok kime karşı dürüst olmalı? Hayatın içinde öyle insanlarla karşılaşıyoruz ki bazen söylediklerine değil, yaptıklarına şaşırıp kalıyoruz. Özellikle de size değer veren, sizi yanında görmek isteyen, iyi niyetle yaklaşan insanların arkasından konuşanları gördükçe insan ister istemez düşünüyor. Acaba bazı insanlar için dostluk, güven ve vefa sadece işlerine geldiği sürece mi var? Bir ortamda konuşulanı başka bir ortama taşımak… Birinin yanında başka, arkasından başka konuşmak… Duyduğu sözleri kendi yorumuyla süsleyip başka insanlara aktarmak… Üstelik bütün bunları yaparken kendisini son derece haklı görmek.
İşte asıl mesele burada başlıyor. Çünkü bazı insanlar laf taşımayı iletişim, dedikodu yapmayı fikir beyan etmek, başkalarının arasını bozmayı da doğruları söylemek zannediyor. Daha da ilginci, bütün bunları yaparken kendilerine değer veren insanları hiç düşünmüyorlar. Bence üzerinde durulması gereken en önemli konu bu. Bir insan size kapısını açmışsa, sizi hayatında bir yere koymuşsa, sizinle düşüncelerini paylaşmışsa, zor zamanınızda yanınızda durmuşsa, en azından arkanızdan konuşurken iki kez düşünmeniz gerekmez mi? Elbette herkesin herkesle aynı düşüncede olması mümkün değil. İnsanlar birbirinden rahatsız olabilir, anlaşamayabilir, zaman zaman eleştirebilir. Bunların hepsi hayatın doğal parçalarıdır.
Ancak bir insanın yüzüne karşı gösterdiğiniz saygıyı, arkasından da gösterebilmek başka bir meseledir. Bir rahatsızlığınız varsa gidip kendisine söylemek yerine, başka insanlara anlatmayı tercih ediyorsanız burada samimiyetten söz etmek ne kadar mümkün? Üstelik arkasından konuştuğunuz insan size değer veriyorsa, sizin için iyi şeyler yapmışsa, size güvenmişse bu davranışın adı yalnızca dedikodu değildir. Aynı zamanda bir güven meselesidir. Bir başka ilginç insan tipi de her konuşulanı bir başkasına yetiştirme telaşında olanlardır. Bir yerde duyduğu sözü başka bir yere taşır. Bazen cümlelerin başını ve sonunu değiştirir. Bazen kendi düşüncelerini başkasının ağzından çıkmış gibi anlatır. Sonra da ortaya çıkan karmaşanın hiçbir sorumluluğunu üstlenmez.
Sıkıştığında ise hazır cümlesi bellidir. ‘Ben sadece duyduğumu söyledim’ Hayır, mesele sadece duyduğunu söylemek değil. Mesele, sana emanet edilen bir sözü neden başka birine taşıdığındır. İnsan her duyduğunu anlatmak zorunda değildir. Her konuşmanın içinde bulunmak, her tartışmada taraf olmak da zorunda değildir. Bazen susmak, söylenecek en doğru sözdür. Üstelik bugün başkasının dedikodusunu size yapan birinin, yarın sizin hakkınızda da başkalarına konuşmayacağının hiçbir garantisi yoktur. Bir de yaptıklarını hiçbir zaman sorgulamayanlar var. Ne yaparlarsa yapsınlar kendilerini haklı görüyorlar. Birinin kalbini kırıyor, ardından kendilerine göre gerekçeler üretiyorlar. Yanlış anlaşılınca karşı tarafı suçluyor, yaptıkları ortaya çıkınca da konuyu başka yerlere çekiyorlar.
Özür dilemek yerine savunmaya geçiyorlar. Hatalarını kabul etmek yerine yeni bahaneler buluyorlar. Oysa insanı büyüten şey her tartışmayı kazanmak değildir. Bazen ‘Ben yanlış yaptım’ diyebilmek, saatlerce kendini savunmaktan çok daha değerlidir. Bazen bir insanın gönlünü almak, haklı çıkmaktan daha önemlidir. Ama ne yazık ki bazıları için haklı olmak, iyi insan olmaktan daha önemli hale gelmiş durumda. Benim yıllardır hayattan öğrendiğim bir şey var. İnsanların size nasıl davrandığı kadar, siz yanlarında yokken hakkınızda nasıl konuştukları da önemlidir. Çünkü gerçek karakter, yalnızca yüz yüze gelindiğinde ortaya çıkmaz. Bir insanın arkasından konuşmamak, onunla aynı fikirde olmak anlamına gelmez. Yanlışını görmezden gelmek de değildir. Sadece insan olmanın gerektirdiği saygıyı korumaktır.
Birinin size verdiği değeri kötüye kullanmak, güvenini boşa çıkarmak, ardından da hiçbir şey olmamış gibi davranmak kolay olabilir. Fakat unutulmamalıdır ki güven bir kez sarsıldığında eskisi gibi olması hiç de kolay değildir. İnsan bazen çok şey kaybettiğini düşündüğü bir anda aslında kimleri hayatından çıkarması gerektiğini öğrenir. Ben kimsenin arkasından konuşulmasından, insanların birbirine düşürülmesinden ve dostlukların dedikodularla sınanmasından yana değilim. Herkesin bir duruşu, bir karakteri ve taşıdığı bir vicdanı olmalı. Bir sözünüz varsa sahibine söyleyin. Bir derdiniz varsa muhatabıyla konuşun. Bir insanı sevmiyorsanız mesafenizi koruyun. Ama size değer veren insanların arkasından konuşarak kendi değerinizi de tartışmaya açmayın. Çünkü insanın büyüklüğü kaç kişinin arkasından konuştuğuyla değil, kaç kişinin güvenini koruyabildiğiyle ölçülür. Kimseyi gözünüzde büyütmeyin ama kimseyi de küçümsemeyin. Herkese hak ettiği değeri verin. Fakat size gösterilen iyi niyeti de kimsenin suistimal etmesine izin vermeyin. Unutmayın, insanın yüzüne gülmek kolaydır. Asıl mesele, o insan yanınızda yokken de yüzüne bakabilecek bir karaktere sahip olmaktır. Çünkü dostluk, insanın yanında güzel sözler söylemek değil, arkasından da aynı dürüstlüğü gösterebilmektir.
Habib BABAR
Yorum Yazın